Wanneer verjaart een factuur?
Nadat een factuur is verjaard, is deze in rechte niet meer afdwingbaar. U kunt een factuur dus niet eeuwig incasseren. Maar wanneer verjaart een factuur? Strikt genomen is het de rechtsvordering tot nakoming van de betalingsverplichting die verjaart en niet de factuur. Voor het gemak en de leesbaarheid wordt gesproken over de verjaring van een factuur. De rechtsvordering kan door verjaring tenietgaan, waardoor enkel nog een natuurlijke verbintenis resteert. Afhankelijk van de onderliggende overeenkomst en de hoedanigheid van de contractspartijen zal er een verjaringstermijn van twee of vijf jaar gelden. Er geldt dus niet één verjaringstermijn voor alle facturen. In deze blog komen de verschillende situaties aan bod.
Rechtsvorderingen zijn niet eeuwigdurend. De achterliggende gedachte van het leerstuk van verjaring is als volgt. Het biedt rechtszekerheid, komt ten goede aan de betrouwbaarheid van getuigenverklaringen en zorgt voor efficiëntie ten aanzien van het bewaren van bewijsmateriaal.
De “hoofdregel”
De hoofdregel is dat een rechtsvordering verjaart door verloop van twintig jaar, indien de wet niet anders bepaalt. Een voorbeeld waarbij deze hoofdregel geldt, is de tenuitvoerlegging van een vonnis. In de wet zijn op deze hoofdregel verschillende uitzonderingen opgenomen. Hierdoor is deze “hoofdregel” in werkelijkheid eigenlijk een soort restbepaling of vangnet. Meestal geldt er namelijk een aanzienlijk kortere verjaringstermijn. Dit geldt ook voor de verplichting tot betaling van een geldsom die volgt uit de factuur.
Vijf jaar bij handelsovereenkomsten
Indien twee ondernemers een overeenkomst met elkaar sluiten, ook wel een handelsovereenkomst genoemd, zal in veel gevallen de ene partij verplicht zijn om een dienst of product te leveren. De andere partij zal verplicht zijn om een geldsom te betalen. Partijen spreken daarbij veelal een betalingstermijn af. Meestal 14, 30 of 60 dagen na de factuurdatum. Bij handelsovereenkomsten geldt dat een factuur verjaart door verloop van vijf jaren nadat deze opeisbaar is geworden. De factuur is opeisbaar nadat de betalingstermijn is verstreken. Vanaf dat moment begint de verjaringstermijn van vijf jaren te lopen.
TIP: De lopende verjaring kan worden gestuit. Dit dient wel tijdig en op de juiste wijze te geschieden. Zo voorkomt u dat uw factuur verjaart.
De wet, het eerste lid van artikel 3:307 van het Burgerlijk Wetboek, stelt ten aanzien van de verjaring het volgende:
“Een rechtsvordering tot nakoming van een verbintenis uit overeenkomst tot een geven of een doen verjaart door verloop van vijf jaren na de aanvang van de dag, volgende op die waarop de vordering opeisbaar is geworden.”
Twee jaar bij consumentenkoop
Indien een ondernemer een koopovereenkomst sluit met een consument geldt een verkorte verjaringstermijn van twee jaar. Dit geldt enkel voor de koop van roerende zaken (zoals bijvoorbeeld een auto of fiets). Voor de koop van onroerende zaken (zoals bijvoorbeeld een woning of bedrijfspand) geldt deze korte verjaringstermijn niet. Daarvoor geldt de zojuist genoemde termijn van vijf jaren. Het aanvangsmoment van de verkorte verjaringstermijn blijft gelijk. Nadat de factuur opeisbaar is, begint de verjaringstermijn van twee jaren te lopen.
De wet, artikel 7:28 van het Burgerlijk Wetboek, stelt het volgende omtrent de verjaring van de rechtsvordering tot betaling van de koopprijs bij consumentenkoop:
“Bij een consumentenkoop verjaart de rechtsvordering tot betaling van de koopprijs door verloop van twee jaren.”
LET OP: Tussen een consumentenkoop en een kredietovereenkomst kan een dusdanige verbondenheid bestaan, dat deze verkorte verjaringstermijn ook geldt voor de aflossing van het krediet.
Overige overeenkomsten tussen ondernemers en consumenten
Voor overige overeenkomsten tussen ondernemers en consumenten, die bijvoorbeeld betrekking hebben op het verrichten van diensten of de koop van onroerende zaken, geldt een verjaringstermijn van vijf jaar. Deze termijn en grondslag is gelijk aan de verjaringstermijn bij handelsovereenkomst.
Gevolg van de verjaring van een factuur
Een schuldenaar dient zelf expliciet een beroep te doen op de verjaring, indien hij van mening dat daarvan sprake is. De rechter zal namelijk niet zelfstandig vaststellen dat een factuur is verjaard. Het gevolg van de verjaring van een factuur is dat deze factuur niet meer in rechte afdwingbaar is. Wel resteert een natuurlijke verbintenis. De verplichting tot betaling van de factuur blijft hierdoor bestaan. Indien er na het moment waarop de factuur is verjaard alsnog “per ongeluk” wordt betaald, hoeft de schuldeiser de geldsom niet terug te betalen aan de schuldenaar.
TIP: De schuldeiser kan na de verjaring het openstaande bedrag nog steeds verrekenen met een openstaande schuld op de schuldenaar. Op deze manier kan de schuldeiser alsnog de verjaarde factuur incasseren.
Stuiten van de verjaring
De schuldeiser kan de verjaring van een factuur stuiten. Stuiting breekt de lopende verjaring af. Daarmee begint een nieuwe verjaringstermijn te lopen. De verjaring kan op drie manieren door de schuldeiser worden gestuit, namelijk door:
- het instellen van een eis
- een schriftelijke aanmaning
- een schriftelijke mededeling waarin de schuldeiser zich ondubbelzinnig zijn op nakoming voorbehoudt
De vordering wordt ook gestuit door de erkenning van het recht zijdens schuldenaar. Elke handeling of gedraging van de schuldenaar waaruit blijkt dat de schuld wordt erkend, stuit de verjaring. Een uitdrukkelijke mondelinge of schriftelijke erkenning is daarvoor niet vereist. Bijvoorbeeld het betalen of verrekenen van rente of het doen van een aanbod van betaling kan daarvoor voldoende zijn.
Wanneer verjaart uw factuur?
Uit het voorgaande volgt dat het antwoord op de vraag “Wanneer verjaart een factuur?” niet eenduidig kan worden gegeven. Het antwoord op deze vraag verschilt namelijk per geval en is afhankelijk van de onderliggende overeenkomst en de hoedanigheid van de contractspartijen. Kort samengevat gelden de volgende termijnen:
- Bij handelsovereenkomsten: 5 jaar
- Bij consumentenkoop: 2 jaar
- Bij overige overeenkomsten tussen ondernemers en consumenten: 5 jaar
HULP NODIG OF VRAGEN?
Heeft u als schuldenaar vragen over de verjaring van een factuur? Of heeft u als schuldeiser vragen over de verjaring of de stuiting van uw factuur? Mogelijk wordt door de schuldenaar ten onrechte een beroep gedaan op de verjaring van uw factuur. Neem dan vrijblijvend contact op met Houth Advocaat: uw kwalitatieve en betaalbare contractenrecht advocaat. Houth Advocaat is een advocatenkantoor uit Uden, heeft een landelijke dekking en staat zowel schuldeisers als schuldenaars bij. Vooral uit Uden en het gebied tussen Nijmegen, Den Bosch en Eindhoven. U kunt Houth Advocaat telefonisch bereiken op het nummer 06 42 27 52 67 of via colin@houthadvocaat.nl.
