Wettelijke betalingstermijn

In principe staat het de ondernemer vrij om een bepaalde betalingstermijn op te leggen aan diens zakelijke klanten waarbinnen zij de factuur moeten betalen. Er geldt namelijk contractsvrijheid. De wet stelt wel grenzen aan deze vrijheid ten aanzien van overeenkomsten tussen ondernemers, ook wel handelsovereenkomsten genoemd. Dit geldt ook voor handelsovereenkomsten met de overheid als debiteur. Deze grenzen hebben betrekking op de toegestane duur van de wettelijke betalingstermijn. Het doel daarvan is om te voorkomen dat met name grote ondernemingen onredelijk lange betalingstermijnen hanteren in bijvoorbeeld hun inkoopvoorwaarden. Voor consumenten geldt geen wettelijke betalingstermijn.

Wat is de wettelijke betalingstermijn van een factuur?

De duur van de wettelijke betalingstermijn is mede afhankelijk van de hoedanigheid van de debiteur. Grote ondernemingen zijn gebonden aan strengere regels dan kleine ondernemingen, zoals het midden- en kleinbedrijf (mkb) en de zzp’er. Ook voor de overheid als debiteur gelden afwijkende regels. De wettelijke betalingstermijnen komen in deze blog uitvoerig aan bod.

De wettelijke betalingstermijn

In de wet, artikel 6:119a van het Burgerlijk Wetboek, zijn een aantal termijnen opgenomen na het verstrijken waarvan de wettelijke handelsrente automatisch loopt tot de dag waarop het verschuldigde bedrag wordt voldaan. Voor de verschuldigdheid van deze rente is geen ingebrekestelling of verzuim vereist. Lees in de blog “wettelijke handelsrente” onder meer alles over de hoogte van de verschuldigde rente.

Om het aanvangsmoment te bepalen dient er onderscheid te worden gemaakt tussen twee situaties, namelijk de situatie dat er:

• wel een fatale betalingstermijn is overeengekomen
• geen fatale betalingstermijn is overeengekomen

LET OP: of de overeengekomen betalingstermijn is te kwalificeren als fatale termijn is een kwestie van interpretatie.

Wel een fatale betalingstermijn

Indien ondernemers een fatale betalingstermijn zijn overeengekomen, is de wettelijke handelsrente verschuldigd met ingang van de dag volgend op de dag die is overeengekomen als uiterste dag van betaling. Doorgaans wordt een fatale betalingstermijn van 14 of 30 dagen na de factuurdatum overeengekomen. Zodoende is de wettelijke handelsrente verschuldigd vanaf de eerste dag na het verstrijken van deze termijn.

De wet bepaalt dat de fatale betalingstermijn maximaal 60 dagen mag zijn, gerekend vanaf de datum van ontvangst van de prestatie of goederen. Een langere termijn is enkel toegestaan indien partijen deze uitdrukkelijk zijn overeengekomen en deze niet kennelijk onbillijk is. Met “uitdrukkelijk zijn overeengekomen” wordt bedoeld dat partijen expliciet en in overleg een langere termijn moeten hebben afgesproken.

LET OP: het opnemen van een langere termijn in de algemene voorwaarden is onvoldoende! Een dergelijk beding is niet geldig en blijft buiten toepassing.

Of een langere termijn kennelijk onbillijk is, hangt af van alle omstandigheden van het geval. Onder meer dient te worden gekeken naar:

• de vraag of de schuldenaar objectieve redenen heeft om af te wijken van de 30 dagen termijn
• de aard van de prestatie
• elke aanmerkelijke afwijking van goede handelspraktijk

Voorbeelden langere betalingstermijn

Een aantal voorbeelden waarbij het volgens de wetgever mogelijk kan zijn om een langere betalingstermijn af te spreken, zijn:

• de levering in consignatie, waarbij de leverancier pas betaald krijgt nadat de ondernemer het goed heeft verkocht aan een derde
• een startende ondernemer om zodoende een bestendige handelsrelatie op te bouwen
• tijdelijke betalingsproblemen bij een vaste handelsrelatie

Grote ondernemingen

Voor handelsovereenkomsten tussen een grote onderneming als debiteur en een micro-, kleine of middelgrote onderneming als crediteur geldt dat geen langere betalingstermijn dan 60 dagen mag worden overeengekomen. Een langere termijn is in dat geval niet toegestaan. Indien een grote onderneming desondanks een langere betalingstermijn bijvoorbeeld in haar inkoopvoorwaarden bedingt, is het desbetreffende beding nietig. Het nietige beding wordt in een dergelijk geval omgezet in een betalingstermijn van 30 dagen.

LET OP: de wetgever werkt op het moment van schrijven van deze blog aan een wetsvoorstel dat de wettelijke betalingstermijn van grote ondernemingen verkort van 60 naar 30 dagen. 

Van een “grote onderneming” is sprake indien is voldaan aan twee van de drie volgende criteria:

• balanstotaal van meer dan € 20 miljoen
• netto-omzet van meer dan € 40 miljoen
• meer dan 250 werknemers

Van een “micro-, kleine of middelgrote onderneming” is sprake indien is voldaan aan twee van de drie volgende criteria:

• balanstotaal van niet meer dan € 20 miljoen
• netto-omzet van niet meer dan € 40 miljoen
• minder dan 250 werknemers

Geen fatale betalingstermijn

Indien ondernemers geen fatale betalingstermijn overeen zijn gekomen, onderscheidt de wet drie aanvangsmomenten van de wettelijke betalingstermijn van 30 dagen:

• 30 dagen na ontvangst van de factuur
• 30 dagen na ontvangst van de prestatie
• 30 dagen na de controle

Deze drie gevallen worden hieronder nader toegelicht.

30 dagen na ontvangst van de factuur

In beginsel loopt de wettelijke handelsrente automatisch na 30 dagen na ontvangst van de factuur. Deze wettelijke betalingstermijn geldt ook voor een zzp’er.

LET OP: de wettelijke betalingstermijn begint te lopen na ontvangst van de factuur. Niet vanaf (de dag na) de factuurdatum!

30 dagen na ontvangst van de prestatie

In het geval dat de datum van ontvangst van de factuur niet vaststaat of de factuur eerder is ontvangen dan de prestatie, loopt de wettelijke handelsrente 30 dagen na ontvangst van de prestatie.

30 dagen na de controle

Het komt ook wel eens voor dat de debiteur een termijn heeft bedongen waarbinnen hij de prestatie of goederen kan controleren (en aanvaarden). Indien hij in dat geval de factuur ontvangt voordat hij de prestatie heeft gecontroleerd (en aanvaard), loopt de wettelijke handelsrente in beginsel automatisch na 30 dagen na de controle (en aanvaarding) van de prestatie. Laat de debiteur na om zich uit te laten over de controle (en aanvaarding) dan loopt de wettelijke handelsrente na het verstrijken van de bedongen termijn.

TIP: wordt de betalingstermijn door de debiteur overschreden, zorg dan dat u tijdig een herinnering stuurt. Leidt dit alsnog niet tot betaling, schakel dan een incasso advocaat in om uw vordering snel en vaak kosteloos te incasseren.

Controletermijn

De wet bepaalt dat de controletermijn maximaal 30 dagen mag zijn, gerekend vanaf de datum van ontvangst van de prestatie of goederen. Wederom is een langere termijn enkel toegestaan indien partijen deze uitdrukkelijk zijn overeengekomen en deze niet kennelijk onbillijk is. Hiervoor gelden dezelfde omstandigheden als hiervoor beschreven.

Overheid als debiteur

Voor handelsovereenkomsten met de overheid als debiteur gelden afwijkende regels. Het merendeel van de hierboven beschreven regels zijn gelijk. Het voornaamste verschil is dat partijen in beginsel niet van de wettelijke betalingstermijn van 30 dagen kunnen afwijken. Slechts in zeer uitzonderlijke situaties kan van deze termijn worden afgeweken. De langere termijn mag maximaal 60 dagen zijn.

HULP NODIG OF VRAGEN?

Heeft u vragen over de wettelijke betalingstermijn? Neem dan vrijblijvend contact op met Houth Advocaat: uw kwalitatieve en betaalbare advocaat contractenrecht. Houth Advocaat is een advocatenkantoor uit Uden, heeft een landelijke dekking en staat zowel debiteuren als crediteuren bij. Vooral uit Uden en het gebied tussen Nijmegen, Den Bosch en Eindhoven. U kunt Houth Advocaat telefonisch bereiken op het nummer 06 42 27 52 67 of via colin@houthadvocaat.nl.