Bestuurdersaansprakelijkheid B.V.

Deze blog gaat over de bestuurdersaansprakelijkheid bij een besloten vennootschap (B.V.). Als ondernemer zult u een rechtsvorm moeten kiezen, indien u van plan bent om een bedrijf te starten. In mijn blog rechtsvormen voor- en nadelen zijn de voor- en nadelen van verschillende rechtsvormen uiteengezet. Daaruit volgt onder meer dat u bij een B.V. minder risico loopt wat betreft persoonlijke aansprakelijkheid in tegenstelling tot een eenmanszaak of een vennootschap onder firma. Bij een B.V. is er namelijk geen sprake van hoofdelijke aansprakelijkheid, terwijl dit bij een eenmanszaak en vennootschap onder firma wel het geval is. Bij een eenmanszaak en vennootschap onder firma bent u dus met uw privévermogen aansprakelijk voor schulden van uw eenmanszaak of vennootschap onder firma. Voor een B.V. geldt dat in beginsel enkel de B.V. als zelfstandige entiteit aansprakelijk is voor eventuele schulden. Enkel onder bepaalde omstandigheden kan de bestuurder van de B.V. aansprakelijk zijn.

LET OP: Als bestuurder van een B.V. bent u echter niet volledig gevrijwaard van persoonlijke aansprakelijkheid. U loopt namelijk het risico om aangesproken te worden op grond van bestuurdersaansprakelijkheid.

Twee soorten bestuurdersaansprakelijkheid B.V.

Onder bepaalde omstandigheden kan de bestuurder van een B.V. aansprakelijk zijn. Er wordt dan gesproken over bestuurdersaansprakelijkheid. Er zijn twee soorten bestuurdersaansprakelijkheid bij een B.V., namelijk:

• Interne bestuurdersaansprakelijkheid
• Externe bestuurdersaansprakelijkheid

Interne bestuurdersaansprakelijkheid

De interne bestuurdersaansprakelijkheid bij een B.V. geldt tegenover de B.V. De bestuurders van de B.V. zijn namelijk gehouden hun taak naar behoren te vervullen. De bestuurder is persoonlijk én hoofdelijk aansprakelijk tegenover de rechtspersoon voor onbehoorlijk bestuur, tenzij de bestuurder geen ernstig verwijt treft en hij niet nalatig is geweest om maatregelen te treffen om de gevolgen af te wenden.

LET OP: het is als bestuurder uiteraard toegestaan om (financiële) risico’s te nemen. Dit is namelijk essentieel om een onderneming te drijven. De drempel voor bestuurdersaansprakelijkheid ligt hoog.

De wet, artikel 2:9 van het Burgerlijk Wetboek, bepaalt over de interne bestuurdersaansprakelijkheid bij een B.V. het volgende:

“1. Elke bestuurder is tegenover de rechtspersoon gehouden tot een behoorlijke vervulling van zijn taak. Tot de taak van de bestuurder behoren alle bestuurstaken die niet bij of krachtens de wet of de statuten aan een of meer andere bestuurders zijn toebedeeld.
2. Elke bestuurder draagt verantwoordelijkheid voor de algemene gang van zaken. Hij is voor het geheel aansprakelijk terzake van onbehoorlijk bestuur, tenzij hem mede gelet op de aan anderen toebedeelde taken geen ernstig verwijt kan worden gemaakt en hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen van onbehoorlijk bestuur af te wenden.”

Voorbeelden interne bestuurdersaansprakelijkheid

Hieronder zal ik een aantal voorbeelden geven van situaties waarin er sprake kan zijn van interne bestuurdersaansprakelijkheid. Daarvan kan onder meer sprake zijn indien de bestuurder van een B.V.:

• In strijd met de wet of de statuten handelt
• Liquide middelen onttrekt (voor privédoeleinden)
• Onnodige en onverantwoorde financiële risico’s neemt
• Met de B.V. concurrerende werkzaamheden verricht
• Onbevoegdelijk rechtshandelingen verricht
• verzuimt om adequate verzekeringen af te sluiten

Deze lijst is niet limitatief. Er zijn ook andere situaties denkbaar waarbij er sprake kan zijn van interne bestuurdersaansprakelijkheid. Dit dient per geval te worden beoordeeld.

Externe bestuurdersaansprakelijkheid

De externe bestuurdersaansprakelijkheid bij een B.V. geldt tegenover derden, zoals klanten en leveranciers. Bij externe bestuurdersaansprakelijkheid is de bestuurder persoonlijk aansprakelijk tegenover de schuldeiser die schade heeft geleden als gevolg van het handelen van de bestuurder. U kunt daarbij denken aan de situatie dat een B.V. de vordering van haar schuldeiser onbetaald laat. De reden voor het uitblijven van betaling kan zijn gelegen in het feit dat de B.V. failliet of ontbonden is, maar kan ook het gevolg zijn van betalingsonwil. Afhankelijk van de reden van het uitblijven van betaling, kan er sprake zijn van bestuurdersaansprakelijkheid. Veelal zal de schuldeiser, bijvoorbeeld in geval van turboliquidatie van de B.V., ervoor kiezen om een onbetaald gelaten vordering afgeboekt. Soms kan het ook anders. Onder omstandigheden kan de schuldeiser met succes de bestuurder van de B.V. persoonlijk aansprakelijk te stellen. Zodoende kan hij alsnog zijn vordering incasseren.

LET OP: het verlenen van decharge door de algemene vergadering van aandeelhouders aan de bestuurder van een B.V. staat een vordering van een schuldeiser op grond van bestuurdersaansprakelijkheid niet in de weg.

Voor externe bestuurdersaansprakelijkheid moet er in ieder geval sprake zijn van een ‘persoonlijk ernstig verwijt’. Een ernstig verwijt houdt volgens de Hoge Raad kort gezegd in dat een redelijk handelend bestuurder in dezelfde omstandigheden anders zou hebben gehandeld.

Als hoofdregel geldt dat de bestuurder van een B.V. tegenover schuldeisers is beschermd door het feit dat zijn vermogen is afgescheiden van het vermogen van de rechtspersoon. Daarop bestaan wel uitzonderingssituaties. De externe bestuurdersaansprakelijkheid bij een B.V. kan volgen uit een actie op grond van:

• Onbehoorlijk bestuur
• Onrechtmatige daad

Bestuurdersaansprakelijkheid op grond van onbehoorlijk bestuur

In geval van een faillissement van een B.V. kan de bestuurder aansprakelijk zijn, indien er sprake is van onbehoorlijk bestuur. De bestuurder kan aansprakelijk worden gehouden voor het bedrag van de schulden van de B.V. voor zover deze niet door vereffening van de overige baten kunnen worden voldaan. Dit wordt ook wel het faillissementstekort genoemd. Dit tekort kan aanzienlijk oplopen. Op deze manier kan de curator namens de schuldeisers alsnog de openstaande vorderingen betaald te krijgen. In mijn blog onbehoorlijk bestuur wordt nader ingegaan op de bestuurdersaansprakelijkheid in geval van faillissement.

LET OP: ook de oprichter van een B.V. kan aansprakelijk zijn voor schulden die namens de B.V. zijn aangegaan tijdens haar oprichting, totdat de B.V. de aangegane verplichting heeft bekrachtigd ná voltooiing van haar oprichting.

Bestuurdersaansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad

In de rechtspraak wordt regelmatig een beroep gedaan op het leerstuk van de onrechtmatige daad in het kader van bestuurdersaansprakelijkheid. U kunt daarbij onder meer denken aan de volgende situaties:

• Wanneer de bestuurder van een B.V. een verplichting aangaat namens de B.V. terwijl hij weet of redelijkerwijs behoort te begrijpen dat de B.V. deze verplichting niet zal nakomen en geen verhaal zal bieden. De bestuurder van de B.V. is aansprakelijk indien hem persoonlijk een verwijt treft.
• Indien de bestuurder heeft bewerkstelligd of toegelaten dat zijn B.V. een eerder door haar aangegane overeenkomst niet nakomt en daardoor aan de schuldeiser van de B.V. schade berokkent.
• In het geval dat de bestuurder van een B.V. selectief betalingen verricht met als gevolg dat andere schuldeisers niet meer kunnen worden betaald. Daarbij is van belang of de bestuurder weet of behoort te begrijpen dat door de selectieve betalingen andere schuldeisers niet (in gelijke mate) betaald zullen worden.
• Wanneer de bestuurder van de B.V. de bedrijfsactiviteiten onveranderd voortzet, terwijl er eigenlijk reeds sprake is van een faillissementssituatie, aangezien de schulden aanzienlijk hoger zijn dan de baten.

Ook deze lijst is niet limitatief. Er zijn ook andere situaties denkbaar waarbij er sprake kan zijn van bestuurdersaansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad. Dit dient per geval te worden beoordeeld. Wel geldt dat op de schuldeiser vaak een zware bewijslast rust om aan te tonen dat er sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid.

LET OP: de bestuurder van een B.V. kan ook door de Belastingdienst aansprakelijk worden gesteld, indien hij nalaat om tijdig te melden dat de B.V. haar belastingschulden niet meer kan betalen. 

Hulp nodig of vragen?

Heeft u hulp nodig of vragen over de bestuurdersaansprakelijkheid bij een B.V.? Neem dan vrijblijvend contact op met Houth Advocaat: uw kwalitatieve en betaalbare advocaat. Houth Advocaat is een advocatenkantoor uit Uden en bedient niet alleen cliënten uit Uden en het gebied tussen Eindhoven, Den Bosch en Nijmegen, maar uit het hele land. U kunt Houth Advocaat telefonisch bereiken op het nummer 06 42 27 52 67 of via colin@houthadvocaat.nl.