Overeenkomst van opdracht

Een overeenkomst van opdracht is een overeenkomst waarbij de opdrachtnemer werkzaamheden uitvoert voor de opdrachtgever anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst. De werkzaamheden die de opdrachtnemer in opdracht van de opdrachtgever verricht bestaan uit iets anders dan:

  • het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard (aannemingsovereenkomst).
  • het bewaren van zaken (bewaarnemingsovereenkomst).
  • het uitgeven van werken (uitgeefovereenkomst).
  • het vervoeren van personen of zaken (vervoersovereenkomst).

LET OP: een overeenkomst van opdracht is niet hetzelfde als een arbeidsovereenkomst!

Verplichte tegenprestatie?

Het is niet vereist dat de opdrachtgever een tegenprestatie (in de vorm van geld) is verschuldigd aan de opdrachtnemer. Een overeenkomst van opdracht kan om niet worden aangegaan, maar zal doorgaans een tegenprestatie in de vorm van geld omvatten. Indien er sprake is van een professionele opdrachtnemer bepaalt de wet dat de opdrachtgever aan hem loon verschuldigd is. Indien de hoogte daarvan niet is afgesproken, is opdrachtgever het op de gebruikelijke wijze berekende loon of, bij gebreke daarvan, een redelijk loon verschuldigd.

De wet, artikel 7:400 van het Burgerlijk Wetboek, geeft voor een overeenkomst van opdracht de volgende betekenis:
De overeenkomst van opdracht is de overeenkomst waarbij de ene partij, de opdrachtnemer, zich jegens de andere partij, de opdrachtgever, verbindt anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst werkzaamheden te verrichten die in iets anders bestaan dan het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard, het bewaren van zaken, het uitgeven van werken of het vervoeren of doen vervoeren van personen of zaken.”

Voorbeelden overeenkomst van opdracht

Een aantal voorbeelden van partijen waarmee doorgaans een overeenkomst van opdracht worden gesloten, zijn een:

  • Advocaat
  • Notaris
  • Incassobureau
  • Marketeer
  • Deurwaarder
  • Accountant
  • Architect
  • Makelaar
  • Kapper
  • Ict-er

Een overeenkomst van opdracht vertoont gelijkenissen met verschillende andere benoemde overeenkomsten uit de wet, zoals de arbeidsovereenkomst en aannemingsovereenkomst. De verschillen zijn niet altijd even duidelijk, maar het onderscheid is veelal essentieel. Er gelden namelijk voor ieder van deze soorten overeenkomsten eigen regels.

Wilt u een overeenkomst van opdracht laten opstellen of beoordelen? Neem dan vrijblijvend contact op met Houth Advocaat.

Regelend en dwingend recht

In de wet staan verschillende artikelen opgenomen die invulling geven aan een overeenkomst van opdracht voor het geval partijen niets hebben afgesproken. Deze wettelijke regels zijn hoofdzakelijk van regelend recht. Dit houdt in dat u daarvan kunt afwijken in uw overeenkomst van opdracht. U kunt daar uw voordeel mee doen. De dwingendrechtelijke regels hebben betrekking op de aansprakelijkheid en opzeggingsbevoegdheid van de particuliere opdrachtgever. Van de dwingendrechtelijke regels kunt u niet afwijken in uw overeenkomst van opdracht.

LET OP: Is de opdrachtgever een natuurlijk persoon die niet handelt in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf? Dan zijn een aantal regels van dwingend recht.

Is er sprake van een professionele opdrachtgever dan kunt u in een overeenkomst van opdracht wel geldige afspraken maken die afwijken van de wettelijke regels. Denk bijvoorbeeld aan het ontnemen van het recht om te allen tijde de overeenkomst op te zeggen. Ook kunt u een opzegtermijn opnemen.

Inhoud van een overeenkomst van opdracht

In een overeenkomst van opdracht worden in hoofdlijnen de volgende onderwerpen vastgelegd:

  • Persoonsgegevens: voorkom achteraf onduidelijkheid over de (rechts)persoon van de contractspartijen door de persoonsgegevens duidelijk en volledig op te nemen. Het is verstandig om de opgegeven persoonsgegevens vooraf te controleren. Met name wat betreft de vertegenwoordigingsbevoegdheid indien er sprake is van een rechtspersoon.
  • Werkzaamheden: een duidelijke omschrijving van de werkzaamheden die opdrachtnemer zal verrichten.
  • Vergoeding: een duidelijke omschrijving van de verschuldigde vergoeding aan de opdrachtnemer voor de in opdracht van de opdrachtgever verrichte werkzaamheden en de gemaakte onkosten.
  • Geen gezagsverhouding tussen partijen: voorkom een gezagsverhouding! Benadruk de zelfstandigheid van de opdrachtnemer. Volgens de wet is de opdrachtgever bevoegd om tijdige en verantwoorde aanwijzingen te geven aan opdrachtnemer, die deze aanwijzingen in beginsel dient op te volgen.
  • Duur: een omschrijving van de duur van de opdracht.
  • Betalingstermijn: een duidelijke afspraak op welke momenten en binnen welk termijn er betaalt dient te worden. Ook de gevolgen van niet tijdige betaling kunnen daarbij worden opgenomen.
  • Inschakelen van derde(n) en uitbesteding: omschrijf de eventuele bevoegdheid van de opdrachtnemer om derde(n) in te schakelen voor de uitvoering van de opdracht en de eventuele bevoegdheid om zich te laten vervangen door een derde.
  • Beëindiging van de overeenkomst: omschrijf de afspraken over het (tussentijds) beëindigen van de overeenkomst van opdracht. In de wet staan een aantal artikelen over opzegging van de overeenkomst en het einde van de overeenkomst van opdracht door het overlijden van opdrachtgever of opdrachtnemer. In bepaalde gevallen kunt u contractueel afwijken van deze artikelen. In tegenstelling tot de opdrachtnemer kan een particuliere opdrachtgever de overeenkomst van opdracht te allen tijde opzeggen.
  • Aansprakelijkheid: enerzijds kan de opdrachtnemer zijn aansprakelijkheid beperken of uitsluiten door middel van een exoneratiebeding om zodoende zijn (financiële) risico’s te beperken. Daarbij zij opgemerkt dat een beroep op een dergelijke beding door de rechter niet zonder meer wordt gehonoreerd. Anderzijds kan de opdrachtgever onder bepaalde voorwaarden aansprakelijk zijn voor de schade die de opdrachtnemer lijdt door de verwezenlijking van een aan de opdracht verbonden bijzonder gevaar. Mocht er sprake zijn van twee of meer opdrachtgevers dan zijn zij in beginsel hoofdelijk aansprakelijk tegenover de opdrachtnemer.
  • Geschillen: neem op welk recht van toepassing is en op welke wijze een geschil dient te worden beslecht. Dit kan bijvoorbeeld door mediation, arbitrage, bindend advies of de gewone rechter.

Heeft u vragen over de inhoud van een overeenkomst van opdracht? Of wilt u één of meerdere bepalingen uit uw overeenkomst laten controleren of opstellen? Neem dan vrijblijvend contact op met Houth Advocaat.

Overeenkomst van opdracht of arbeidsovereenkomst

Alhoewel een overeenkomst van opdracht veel gelijkenissen vertoont met een arbeidsovereenkomst, zijn deze overeenkomsten niet hetzelfde. Bij een overeenkomst van opdracht worden de opgedragen werkzaamheden in zelfstandigheid verricht, terwijl er bij een arbeidsovereenkomst sprake is van ondergeschiktheid. Een dienstverband impliceert een gezagsverhouding.

LET OP: maakt u niet de juiste afspraken dan kan de Belastingdienst uw overeenkomst als (fictieve) dienstbetrekking beschouwen.

Ook in het geval wel de juiste afspraken zijn vastgelegd, maar deze in de praktijk niet (juist) worden nagekomen, kan de Belastingdienst de overeenkomst als (fictieve) dienstbetrekking beschouwen. Bij een opdracht voor langere tijd is dit risico reëler dan bij een eenmalige kortdurende opdracht. Indien de Belastingdienst uw overeenkomst als (fictieve) dienstbetrekking beschouwt, kan dat grote (financiële) gevolgen hebben voor beide partijen. Denk bijvoorbeeld aan de verplichte afdracht van loonheffing en premies. Daarbij zij opgemerkt dat de actieve handhaving van de Wet DBA blijkens de brief d.d. 24 juni 2019 van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede Kamer is uitgesteld tot 1 januari 2021. Daarop gelden twee uitzonderingen:

  • Als er sprake is van kwaadwillendheid.
  • Als de opdrachtgever de aanwijzingen van de Belastingdienst niet (of in onvoldoende mate) binnen een redelijke termijn opvolgt.

Kwalificatie door de rechter

Ook de rechter kan in een eventuele procedure uw overeenkomst van opdracht kwalificeren als arbeidsovereenkomst, aangezien niet enkel naar de letter van de overeenkomst wordt gekeken maar ook de wijze waarop feitelijk uitvoering is gegeven aan de overeenkomst. Alle relevante omstandigheden, waaronder hetgeen partijen bij het aangaan van de overeenkomst van opdracht hebben beoogd, spelen daarbij een rol.

Goedgekeurde modelovereenkomsten

Het is dan ook verstandig om gebruik te maken van de modelovereenkomsten, die door de Belastingdienst zijn goedgekeurd. U kunt kiezen tussen algemene modelovereenkomsten en modelovereenkomsten die voor branches en beroepsgroepen zijn opgesteld. U dient de modellen wel op uw specifieke situatie aan te vullen. De reeds gemarkeerde delen uit de goedgekeurde modelovereenkomsten dient u ongewijzigd over te nemen. Deze delen zijn voor de Belastingdienst namelijk van belang bij het bepalen of er sprake is van een dienstbetrekking. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om uw eigen overeenkomst van opdracht door de Belastingdienst te laten beoordelen. Daarbij zij opgemerkt dat de kans klein is dat dit ertoe leidt dat de Belastingdienst in uw specifieke geval zal verklaren dat er sprake is van een werken buiten loondienst.

Voorkom rechtszaken: leg de afspraken vast in een overeenkomst van opdracht

Een overeenkomst van opdracht kan mondeling worden gesloten, maar dit kan achteraf voor de nodige bewijsproblemen zorgen. Mondeling gemaakte afspraken leiden vaak tot rechtszaken nadat de contactspartijen niet meer samen door één deur kunnen. Het is dan ook verstandig om de gemaakte afspraken vast te laten leggen op het moment dat de verstandhouding tussen partijen nog goed is. Houth Advocaat helpt u daar graag bij!

Hulp nodig of vragen?

Wilt u een overeenkomst van opdracht laten opstellen of beoordelen? Of heeft u een vraag over uw overeenkomst van opdracht? Neem dan vrijblijvend contact op met Houth Advocaat: uw kwalitatieve en betaalbare advocaat contractenrecht. Houth Advocaat uit Uden heeft een landelijke dekking en staat zowel opdrachtnemers als opdrachtgevers bij. Vooral uit Uden en het gebied tussen Nijmegen, Den Bosch en Eindhoven. U kunt Houth Advocaat telefonisch bereiken op het nummer 06 42 27 52 67 of via colin@houthadvocaat.nl.